Zespół cmentarny „Emaus” w Łowiczu

Zespół cmentarny „Emaus” założony został w 1823 r. dla parafii św. Ducha. Kaplicę cmentarną dobudowano w 1848 r. Na cmentarzu znaleźć można wiele zabytkowych i ozdobnych nagrobków.

Opis

Czynny cmentarz rzymsko-katolicki jest jedną z zabytkowych, dziewiętnastowiecznych łowickich nekropolii. Odnaleźć tutaj można wiele starych grobowców i nagrobków będących interesujacymi przykładami sztuki kamieniarskiej. Najstarszy z nich datowany jest na 1846 r.
Na cmentarzu znajduje się również zabytkowa kaplica zwana Emaus ufundowana w 1843 r. przez Franciszkę ze Służewskich Stypułowską. Stanowiła ona miejsce pochówku fundatorki i jej męża Bogumiła oraz księży z parafii św. Ducha. Spoczęli pod nią także Małgorzata Służewska oraz proboszczowie parafii – ks. Jan Śliwowski i ks. Roch Wójcik. Pod koniec XIX w. została rozbudowana. Kaplica jest budynkiem murowanym w stylu późnego klasycyzmu, na początku dach pokryty był dachówką, współcześnie zastąpioną przez blachę.
Na terenie cmentarza rosną okazałe wiązy szypułkowe o obwodach dochodzących do 240 cm, uznane za pomniki przyrody.

Data lub czas powstania

1823 r. (XIX w.)

Materiał budowlany

Kaplica murowana.

Historia

Cmentarz w I poł. XIX w. założyli wierni parafii św. Ducha w Łowiczu. Wówczas ta część miasta leżała na przedmieściu Bratkowice. Do założenia cmentarza wykorzystano plac, na którym stał wcześniej drewniany kościół z XVII w. Cmentarz zapożyczył swoją nazwę od jednego z obrazów, który znajdował się w ołtarzu głównym nieistniejącego kościoła, a przedstawiał dialog Jezusa z uczniami podążającymi do Emaus.
Brama cmentarna powstała w latach 1841–1843, zaś mur otaczający cmentarz wzniesiono w 1890 i 1920 r. W II poł. XIX w. cmentarz dwukrotnie powiększano (w 1873 i 1890 r.).

Ciekawostki

Na cmentarzu odnajdziemy groby prawie 30 sławnych łowiczan duchownych (m.in. ks. Andrzeja Kocha – kanonika kolegiaty łowickiej, zm. 1860 r.), wojskowych, a wśród nich uczestników powstania styczniowego (m.in. Ludwika Schendela – majora wojsk polskich, zm. 1866 r.), urzędników i polityków (m.in. Józefa Skorupskiego – naczelnika poczty, zm. 1852 r.), nauczycieli i społeczników (Władysława Tarczyńskiego  – dyrektora Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, założyciela Muzeum Starożytności; Kazimierza Tarczyńskiego – właściciela fabryki fortepianów, kolekcjonera numizmatów, zm. 1873 r.). Na cmentarzu znajduje się również grób nieznanego żołnierza.

Forma ochrony prawnej

Wpisy w wojewódzkim rejestrze zabytków:

• Zespół cmentarny "Emaus" - Cmentarz rzymsko-katolicki, nr rej.: 803 z 1991-11-20
• Zespół cmentarny "Emaus" - Kaplica cmentarna, nr rej.: 571/128 z 1967-08-19

Położenie obiektu

Cmentarz „Emaus” położony jest w południowo-zachodniej części miasta, poza centrum.

Dostępność

Cmentarz ogólnodostępny.

Parking

Dostępny jest parking przed cmentarzem.

Źródła, informacje w Internecie

• Gumiński T., Łowicz w latach 1865–1914, w: Łowicz. Dzieje miasta, pod red. R. Kołodziejczyka, Warszawa 1986;
• Oczykowski R., Przechadzka po Łowiczu, Łowicz 2006;
• Stachlewski W., Łowicz i okolice. Przewodnik turystyczny, Łowicz 1993.

Właściciel, zarządzający

Parafia pw. św. Ducha.