Łaski obszar kulturowy

Obszar łaski znajduje się w centralnej części województwa łódzkiego. Historycznie związany jest z prymasem polski Janem Łaskim. Głównymi ośrodkami regionu jest Łask i Zelów.

Opis

Łask zyskał prawa miejskie w 1422 roku i do XVII wieku rozwijał się w rzemiośle i handlu. Wojny z XVII i XVIII wieku przyczyniły się do licznych zniszczeń. Po 1815 roku Łask znalazł się w Królestwie Polskim co przyczyniło się do rozwoju miasta, zwłaszcza rzemiosła włókienniczego. W 1903 roku miasto zyskało połączenie kolejowe z Kaliszem i Łodzią. Na początku XX wieku powstały pierwsze zakłady przemysłowe. Dziś Łask jest miastem powiatowym liczącym około 18 tysięcy mieszkańców. W mieście znajduje się lotnisko wojskowe, 32 Baza Lotnictwa Taktycznego. Najważniejszym zabytkiem Łasku jest Kościół kolegiacki pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła. Świątynia została zbudowana w 1523 roku w stylu późnego gotyku. W 1749 kościół został znacznie przebudowany, zyskując nowy barokowy wygląd elewacji i wystrój wnętrza. W 2005 roku prymas Glemp ukoronował wizerunek Matki Boskiej Łaskiej, podnosząc tym samym kościół do rangi sanktuarium maryjnego. We wnętrzu zobaczyć można szereg bogato zdobionych barokowych ołtarzy, oraz alabastrową płaskorzeźbę Matki Boskiej Łaskawej z 1515 roku wykonaną we florenckiej pracowni Andrei della Robi. Cennym zabytkiem miasta jest także drewniany kościół pw. św. Ducha z 1666 roku. Od 1818 do 1989 roku obiekt należał do luteranów. Dziś podlega parafii rzymskokatolickiej i od 1993 roku jest parafią garnizonową. Osobliwością kościoła jest ozdobiony muszelkami ołtarz, ambona i chrzcielnica.

W Łasku zachował się średniowieczny układ urbanistyczny. Ciekawe są też kamienice z przełomu XIX i XX wieku.

Na wschód od Łasku znajduje się Las-Kolumna, od 1973 roku dzielnica Łasku. Jest to osada letniskowa, która powstała w 1928 roku. Janusz Szweycer wydzielił ze swoich dóbr kilkaset hektarów ziemi i przeznaczył je pod budowę nowego miasta wypoczynkowego. Projekt osady został zlecony Antoniemu Jawornickiemu, który na bazie idei angielskich miast ogrodów dokonał parcelacji obszaru. Wytyczono obszary leśne, rynek, stację PKP, place pod szkołę, kościół i pocztę. Powstało 30 pensjonatów i około 160 domów i willi letniskowych.

Wirtualny spacer w 3D

Stajnia Stokrotka

Gospodarstwo agroturystyczne „Stajnia Stokrotka” leży na szlaku konnym, w pobliżu znajdują się szlaki piesze i rowerowe.

Drugim ośrodkiem miejskim jest Zelów słynący z czeskiej mniejszości narodowej. W 1802 roku koloniści czescy zakupili majątek Józefa Świdzińskiego herbu Półkozic, w tym osadę Zelów. Przywieźli ze sobą nową tradycję, religię, przepisy kulinarne, czy nowy styl w budownictwie. Przede wszystkim zapoczątkowali w Zelowie przemysł tkacki. Do dnia dzisiejszego można zauważyć wpływ Czechów w okolicy. Najcenniejszym zabytkiem miasta jest pochodzący z I poł. XIX wieku kościół ewangelicko-reformowany. Jego skromne, klasycystyczne wyposażenie pochodzi także z XIX wieku. Wewnątrz można zobaczyć tablice upamiętniające Jana Husa i Jana Kalwina. 14 września 2003 roku Wiera Jelinek jako pierwsza kobieta w historii Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP została ordynowana na księdza.

Na terenie obszaru znajduje się kilka wartych polecenia obiektów sakralnych i świeckich. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Buczku został zbudowany w XV wieku. Przebudowany częściowo w XVI wieku, posiada ciekawy ołtarz z bramkami z 1620 roku, oraz ołtarze boczne z XVIII wieku. Kościół pw. św. Wawrzyńca i św. Tomasza w Łobudzicach został ufundowany pod koniec XVIII wieku przez Kazimierza Krzeckiego. Znajdujący się w kościele XVII-wieczny obraz Matki Bożej Pocieszenia i Niebieskiej Lekarki słynie z cudownych łask. Kościół św. Wojciecha w Dobroniu został zbudowany z modrzewiowych bali w latach 1763–1779 wg projektu ks. Sebastiana Sierakowskiego. Wewnątrz kościoła wspaniałe barokowe wyposażenie. Obok stoi dzwonnica z trzema dzwonami, zbudowana w XVIII wieku. Unikatowym w skali regionu łódzkiego jest XVI-wieczny, renesansowy dwór obronny w Łopatkach. W XVIII wieku budynek został przebudowany na spichlerz. Ten prosty z pozoru budynek może pochwalić się m.in. żelaznymi drzwiami czy kartuszem z XVI wieku. W Ostrowie znajduje się dwór, który powstał w latach 1917–1918 w wyniku gruntownej przebudowy istniejącego wcześniej w tym miejscu obiektu. Murowany budynek o cechach neobaroku jest przykładem „stylu dworkowego”. Wokół roztacza się park w stylu angielskim. Natomiast w Ldzaniu nad brzegiem urokliwej rzeki Grabi stoją dwa świetnie zachowane młyny, które powstały w XIX wieku.

Przez obszar łaski przepływa rzeka Grabia, która stanowi największą atrakcję rekreacyjną regionu. Na całej jej długości znajdują się obszary letniskowe i kąpieliska.

Charakterystyka zagospodarowania turystycznego

Obszar łaski posiada bogatą ofertę rekreacyjną, opartą głównie na turystyce konnej. Przez region przebiega odcinek 1 wewnętrznej pętli, oraz 34, 35, 44 i 45 odcinek zewnętrznej pętli Łódzkiego Szlaku Konnego. Ośrodki jeździeckie znajdują się w Buczku, Rokitnicy, Ldzaniu, Chechle i Łasku.

Przez Łask przebiega także Cysterski Szlak Samochodowy, odcinek z Sulejowa do Kalisza. Wzdłuż rzeki Grabi przebiega żółty, pieszy szlak turystyczny „Młynów na Grabią”.

Baza gastronomiczna najsilniej rozwinięta jest w Łasku oraz wzdłuż drogi krajowej nr 14.

Na lotnisku w Łasku odbywa się coroczny piknik lotniczy, podczas którego można usiąść za sterami odrzutowca F16.