Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w Dankowie – Sanktuarium Matki Bożej Dankowskiej

Późnorenesansowy kościół w Dankowie został zbudowany w poł. XVII w. Znajdujący się w ołtarzu głównym obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z poł. XVI w. płakał 3 razy w obecności świadków w oktawie Bożego Ciała w 1650 r. Jego koronacja odbyła się w 2002 r.

Opis

Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która położona jest na terenie dekanatu Krzepice należącego do archidiecezji częstochowskiej, erygowanej przed 1419 r.

Położony w Dankowie, który zasłynął dzięki rodzinie Warszyckich jako pierwsza na ziemiach polskich ufortyfikowana wieś, późnorenesansowy kościół zasługuje na szczególną uwagę z uwagi na znajdujący się w nim, czczony od ponad 350 lat, obraz Najświętszej Maryi Panny Dankowskiej, będący wierną kopią obrazu Czarnej Madonny Jasnogórskiej, koronowany w 2002 r. koronami biskupimi przez ks. arcybiskupa Stanisława Nowaka, metropolity częstochowskiego. To właśnie dzięki temu wizerunkowi, który w oktawie Bożego Ciała 1650 r. w obecności świadków płakał trzy razy, Danków jest znanym sanktuarium maryjnym w województwie śląskim.

W kościele, oprócz obrazu, warto zwrócić uwagę na cztery renesansowe portale i nagrobek zmarłego 24 lipca 1615 r. Andrzeja Warszyckiego, brata Stanisława, wojewody podlaskiego, ojca późniejszego kasztelana krakowskiego, także Stanisława Warszyckiego. Podziemia świątyni zawierające krypty zostały niestety zasypane piaskiem pod koniec XIX w.

Data lub czas powstania

XVII w.

Kościół pw. św. Stanisława BM został wzniesiony ok. 1650 r.

Materiał budowlany

Obiekt murowany.

Historia

Parafia Danków należy do najstarszych parafii w tej okolicy. Już w 1238 r. odbył się tu zjazd biskupi. Podobne spotkanie 5 biskupów miało miejsce również w 1267 r. Kościół w Dankowie istniał już w XIII w. – wówczas drewniany, położony był przy drodze do Lipia. W XV w. został on wyposażony przez Hińcza z Rogowa. Jeszcze za życia lub po śmierci w 1565 r. Krzysztofa Kobylańskiego, poety renesansowego, kościołem dankowskim zawładnęli arianie. Ten stan rzeczy trwał aż do 1641 r. Wówczas katolicy korzystali z kościoła filialnego pw. św. Zygmunta w pobliskich Zajączkach.

Nowy kościół murowany w obrębie twierdzy zbudował ok. 1650 r. kasztelan Stanisław Warszycki. Został on uroczyście poświęcony pw. Najświętszej Boga Rodzicielki, św. Stanisława Biskupa i św. Antoniego z Padwy 22 lipca 1675 r. przez arcybiskupa gnieźnieńskiego ks. Andrzeja Olszewskiego, czyli za czasów króla Jana III i pontyfikatu papieża Klemensa X.

Po dewastacjach z okresu II wojny światowej, staraniem ks. Mariana Kubisia, kościół odrestaurowano i sprawiono organy. Staraniem ks. Stanisława Smółki dach kościoła pokryto nowymi gontami. Za proboszcza Czesława Chwały świątynia otrzymała wewnątrz nowe tynki  i malaturę, a ołtarz złocenie. Nad prezbiterium i na wieży położono blachę miedzianą. Zbudowano także, w miejscu starej plebanii, nową, którą 23 wrzenia 1983 r. poświęcił ks. biskup Miłosław Jan Kołodziejczyk. W 1984 r. wybudowano kościół filialny pw. św. Maksymiliana w Natolinie-Zbrojewsku, a w 1986 r. kościół filialny pw. św. Anny w Albertowie. W 1990 r. wzniesiono kolejną świątynię filialną – pw. św. Antoniego z Padwy w Rębielicach Szlacheckich-Szyszkowie. W 1993 r. zbudowano dwurodzinny dom parafialny dla organisty i kościelnego. W Jubileuszowym Roku 2000 kościół parafialny otrzymał pięć witraży, a na cmentarzu grzebalnym wybudowano kaplicę z chłodnią i kryptami. W 2002 r. miała miejsce diecezjalna koronacja cudownego Obrazu Matki Bożej Dankowskiej przez ks. arcybiskupa Stanisława Nowaka.

Jeżeli chodzi o przynależność parafii, początkowo należała on do diecezji gnieźnieńskiej, w latach 1801–1819 do diecezji wrocławskiej, a od 1819 r. – kujawsko-kaliskiej (wrocławskiej). Do archidiecezji częstochowskiej należy od 1925 r.  

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. św. Stanisława BM jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 1106/69 z 27.12.1969 r. oraz 51/78 z 16.02.1978 r.

Położenie obiektu

Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika znajduje się w centrum Dankowa.

Dostępność

Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika jest ogólnodostępny. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta.

Źródła, informacje w Internecie

www.sanktuarium-dankow.pl