Kościół pw. Świętej Trójcy w Koszęcinie

Drewniany kościół zbudowano w latach 1721–1724. Jest on jednym z największych zabytków ziemi koszęcińskiej. Należy do Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego. Przy kościele znajduje się zabytkowy cmentarz.

Opis

Kościół pw. św. Trójcy się świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która leży na terenie dekanatu Woźniki należącego do diecezji gliwickiej, a która została erygowana w 1977 r.

Drewniany kościół został zbudowany w konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu z kamienia i cegły, z trójbocznym prezbiterium skierowanym w kierunku wschodnim (orientowany). Zakrystia posiada strop belkowy, nad nią znajduje się zaś loża kolatorska, do której od północy przylega niewielka kruchta. Chór muzyczny z organami z 1886 r. jest wparty na czterech ozdobnych słupach. Wszystkie dachy pokryte są gontem. Kościół otaczają soboty. Świątynia posiada dwie wieże: wyższą od zachodu – słupową, o ścianach lekko pochyłych, szalowaną deskami oraz niższą nad prezbiterium, ośmioboczną przeznaczona na sygnaturkę.

Wewnątrz kościoła na szczególną uwagę zasługują ołtarze. Ołtarz główny, barokowy pochodzi z I poł. XVIII w., z bramkami, obok których znajdują się obrazy ze scenami alegorycznymi. Lewy ołtarz boczny poświęcony św. Annie Samotrzeciej posiada dwie kręcone kolumny, dekorację snycerską i rzeźby św. Barbary i prawdopodobnie św. Jadwigi. W górnej jego części widoczne jest zaś „Oko Opatrzności” z puttami. Prawy ołtarz boczny charakteryzuje się niezwykle bogatą snycerką z motywami roślinnymi. Dedykowany jest św. Janowi Nepomucenowi, którego rzeźba zajmuje jego centralne miejsce.

Ponadto w XVIII-wiecznym wyposażeniu świątyni na uwagę zasługuje: znajdująca się nad chrzcielnicą płaskorzeźba Trójcy Świętej w bogatym obramowaniu snycerskim z motywem bujnego akantu oraz ambona, nad którą znajduje się kompozycja „Trójcy Świętej”. Warto dodać na koniec, iż w świątyni znajdowało się niegdyś ok. 30 rzeźb pochodzących z początku XVI w., niestety część została skradziona, a część podziwiać można w katowickim Muzeum Archidiecezjalnym.

Data lub czas powstania

XVIII w.

Kościół pw. św. Trójcy został wzniesiony w latach 1721–1724 r.

Materiał budowlany

Kościół drewniany.

Historia

Istniejący przed współczesnym kościółek pw. św. Trójcy zbudowany został prawdopodobnie w 1568 r. w miejscu wcześniejszego. Z powstaniem pierwszej świątyni w Koszęcinie wiąże się wiele legend. Wg nich miejsce budowy dawnego kościoła zostało objawione córce miejscowego młynarza Viktorii. Inna opowieść ludowa mówi, że w pobliżu miejsca, na którym wybudowano kościół odkryto wcześniej źródło z uzdrowicielską wodą.

Po zniszczeniu XVI-wiecznego kościoła w 1720 r. podczas szalejącej na Koszęcinem burzy, w 1724 r. wzniesiono kolejną drewnianą świątynię, rozbudowaną w stosunku do poprzedniej w kierunku zachodnim. Do czasów współczesnych kościół przechodził wiele remontów, dzięki którym jego stan jest obecnie bardzo dobry.

Pomimo posiadania od dawien dawna kościoła pw. św. Trójcy oraz kaplicy zamkowej, w Koszęcinie nie było parafii. Wszystkie wioski, dwory i przysiółki podporządkowane były przez stulecia jednej z najstarszych i największych na Śląsku parafii w Sadowie. Po poświęceniu przez biskupa wrocławskiego w 1647 r. wybudowanej wcześniej kaplicy zamkowej, Koszęcin stał się filią sadowskiej parafii, a w II poł. XIX w. kuracją. Od tego czasu obecni tu byli – czasem z kilkuletnimi przerwami – kapelani zamkowi, którym podlegały także dwie świątynie drewnianej architektury sakralnej: opisywany tutaj kościół św. Trójcy w Koszęcinie i kościół św. Jana Chrzciciela w Bruśku. W 1868 r. Koszęcin otrzymał kuraturę, a w następnym, 1869 r. istniało tu już pełne życie parafialne. W latach 1907–1908 r. wybudowano w Koszęcinie duży murowany, neogotycki kościół pw. Najświętszego Sercu Pana Jezusa. Tutaj została wówczas przeniesiona parafia zamkowa. Po II wojnie światowej w okolicznych miejscowościach erygowano nowe parafie, wyłączając je z parafii koszęcińskiej.

Ważnym krokiem na drodze ku ustanowieniu parafii pw. św. Trójcy było mianowanie osobnego rektora przy kościele w 1966 r. Wreszcie, 10 grudnia 1977 r., dekretem ks. biskupa Herberta Bednorza erygowano parafię Świętej Trójcy w Koszęcinie.

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. św. Trójcy jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 80/78 z 02.11.1960 r. oraz 391/60 z 02.11.1960 r.

Położenie obiektu

Kościół pw. św. Trójcy stoi w dolinie i jest najbardziej wysuniętą na południe budowlą Koszęcina.

Dostępność

Kościół pw. św. Trójcy jest ogólnodostępny. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta. W sprawie zwiedzania w innym terminie należy się kontaktować z kancelarią parafialną lub Ośrodkiem Kultury i Edukacji Regionalnej „U Myrcika”, tel.  (34) 357 62 94.

Źródła, informacje w Internecie

www.trojca.com.pl