Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach
Opis
Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach poświęcone jest efektom prac paleontologicznych prowadzonych na terenie gminy, który pozwoliły na dokonanie niezwykłych znalezisk, m.in. sprzed 200 mln lat. Jego ekspozycja obejmuje cztery sale wystawiennicze, z czego trzy dedykowane są miejscowym skamieniałościom. Ozdobę kolekcji stanowią kości nienazwanego jeszcze wielkiego drapieżnego dinozaura. Szczególne wrażenie robią duże fragmenty szczęk z imponującymi zębami. Bardzo ciekawy jest odlew mózgu dicynodonta. Obok zaprezentowano dwie duże płyty z tropami miejscowych drapieżnych dinozaurów – charakterystycznymi trójpalczastymi odciskami stóp, a także fragmenty olbrzymiego drapieżnego płaza lądowego Cyclotosaurus. W muzeum podziwiać można również drobniutką kość gada latającego (pterozaura), kości małych gadów i płytki niewielkiego płaza tarczogłowego oraz zęby ryby dwudysznej Ceratodus i szczątki rekinów, a także dużą kolekcję bezkręgowców – małży słodkowodnych i liścionogów. Nie zabrakło tu również skamielin roślinnych, pni, łodyg, nasion i liści, szczególnie drzew iglastych. Ciekawe, choć mniej unikatowe, są pozostałe eksponaty związane z wykopaliskami, m.in. konkrecje pirytowe, a zwłaszcza efektownie spirytyzowane spore kości i kawałki drzewa. Duże i dobrze wykształcone są okrągłe stromatolity eksponowane także w przecięciu. Ostatnia sala prezentuje wystawy skamieniałości i minerałów niezwiązanych z Lisowicami. Większość z nich pochodzi z kolekcji Roberta Borzęckiego, który jest odkrywcą kości z Lisowic. Najcenniejsza jest duża wystawa bursztynów i innych żywic kopalnych (kopali), bowiem prezentuje ona szerokie spektrum czasowe i geograficzne złóż bursztynowych. Pokazane są na niej bursztyny i kopale od walanżynu (jura) po holocen, w tym z takich słynnych lokalizacji, jak: Liban, Birma czy Bitterfeld koło Halle.
Unikatowy jest również zbiór Roberta Borzęckiego meteorytów i tektytów. W muzeum zaprezentowana została również duża ilość skamieniałości bezkręgowców, zarówno polskich, jak i zagranicznych (przeważnie marokańskich), z których niektóre zasługują na szczególną uwagę ze na swoje rozmiary (np. wielkie jurajskie rostra belemnitów spod Moskwy).
Eksponaty w muzeum są dokładnie opisane. Przed budynkiem i w środku stoją dwa modele dinozaurów naturalnej wielkości. Przy placówce działa sklepik z pamiątkami, w którym można zakupić również literaturę fachową.
Data lub czas powstania
XXI w.
Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach zostało otwarte w 2008 r.Historia
Muzeum Paleontologiczne powstało przy współpracy Urzędu Gminy w Pawonkowie, Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie, Zarządu Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Lisowice oraz Sołectwa Lisowice, dzięki wielkiemu zaangażowaniu wolontariuszy i społeczności lokalnej. Impulsem do jego stworzenia było odkrycie dokonane przez zespół prof. J. Dzika, dr T. Suleja i mgr G. Niedźwiedzkiego z Instytutu Paleobiologii PAN w pobliskiej cegielni w Lipiu Śląskim. Znaleziono tam pierwsze w Polsce dinozaury oraz największe na świecie gady ssakokształtne z grupy cynodontów, a także wiele innych kręgowców i bezkręgowców. Są to skamieniałości z retyku, a więc najwyższego triasu, czyli sprzed ok. 200 mln lat. Samo odkrycie opisane zostało m.in. w National Geographic. Chcąc wykorzystać to niezwykłe odkrycie dla promocji gminy, jej władze postanowiły stworzyć ekspozycję dedykowaną efektom prowadzonych tutaj prac paleontologicznych.
Położenie obiektu
Muzeum Paleontologiczne znajduje się przy ulicy Mickiewicza.
Dostępność
Muzeum Paleontologiczne jest czynne od maja do października: od wtorku do czwartku w godz. od 16:00 do 19:00 oraz w soboty i niedziele w godz. od 15:00 do 18:00, od listopada do kwietnia: w środy w godz. od 12:00 do 14:00 oraz w niedziele w godz. od 14:00 do 16:00. Istnieje możliwość zwiedzania muzeum w innym terminie, po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym. Muzeum jest nieczynne w Święta Bożego Narodzenia, Święta Wielkanocne oraz 1 i 2 listopada.