Wycieczka - Planer

Punkty
Właściwości
Uczestnicy

Właściciel:

Nazwa:

Data rozpoczęcia:
Data zakończenia:

Aktywności:

Opis:

Cechy:

Dodaj nowego uczestnika

Liczba elementów:

Długość trasy:

Dane podstawowe

Galeria

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Bruśku

Obecny kościół zbudowano przed 1670 r. z fundacji Andrzeja Kochcickiego. Świątynia orientowana konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej. Wewnątrz znajduje się polichromia szablonowa z 1693 r. Obiekt leży na Szlaku Architektury Drewnianej.

Opis

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Bruśku jest kaplicą należącą do rzymskokatolickiej parafii pw. Matki Boskiej Fatimskiej w Kaletach-Drutarni, która położona jest na terenie dekanatu woźnickiego diecezji gliwickiej.

Jednonawowy drewniany kościół został wzniesiony w konstrukcji zrębowej na kamiennej podmurówce. Jego mniejsze od nawy prezbiterium zwrócone jest w kierunku wschodnim i zamknięte prostokątnie z boczną zakrystią. Wieża powstała w konstrukcji słupowej. Od frontu osłania ją wysoki fartuch gontowy. Zwieńczona jest namiotowym dachem krytym gontem. Nad nawą i prezbiterium dach jest dwukalenicowy, kryty również gontem, z sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę, zwieńczoną baniastym hełmem gontowym z latarnią.

Wewnątrz kościoła stropy są płaskie. Chór muzyczny został wsparty na dwóch słupach z małymi organami, o prostej linii parapetu. Centralne miejsce w świątyni zajmuje mały ołtarz z obrazem św. Jana Chrzciciela z poł. XVIII w. Niezwykle cenne są resztki polichromii patronowej w 1693 r. autorstwa Wawrzyńca Grochowskiego. Ciekawostką są dwie rzeźby z ok. XVI w. przedstawiające św. Annę i Matkę Boską, które zostały prawdopodobnie wyrzucone z rosyjskiego transportu wracającego z Niemiec. Ponadto wewnątrz świątyni na uwagę zasługuje chrzcielnica z datami 1400 i 1882.

Kościół otacza cmentarz z współczesnym płotkiem i furtką, krytą gontowym daszkiem z baniastym hełmem. Istnieje on w tym miejscu od niepamiętnych czasów. Możliwe, że założono go jeszcze w XIV w. Grzebano na nim robotników bruśkowskiej kuźnicy i trzech sąsiednich hut: z Drutarni, Pustej i Plaplińskiej oraz członków ich rodzin. Groby zmarłych przyozdabiano odlanymi w hucie krzyżami, które jeszcze dziś można spotkać na cmentarzu. Inne ciekawe metalowe krzyże umieszczono na wieżach kościoła.

Kościół w Bruśku znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego, który integruje pochodzące z różnych epok zabytkowe obiekty drewniane.

Data lub czas powstania

XVII w.

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Bruśku został wzniesiony w II poł. XVII w.

Materiał budowlany

Obiekt drewniany.

Historia

Wieś Brusiek istniała już na pewno w XIV w., wówczas to bowiem jej ówcześnie właściciele wybudowali tutaj pierwszą hutę. Pierwszymi kuźnikami uchodzącymi za najlepszych w swym fachu byli Bruśkowie. O pierwszym Bruśkowskim kościele niewiele wiadomo. Prawdopodobnie został on zbudowany jeszcze w XV w., a w XVII w. wybudowano na jego miejscu nową świątynią. Niestety trudno dzisiaj określić, czy pierwotny kościółek spłonął, czy też stał się ze starości ruiną.

Świątynię, którą przetrwała do naszych czasów, wzniesiono w poł. XVII w., na pewno przed 1670 r., z fundacji Andrzeja Kochcickiego. Stanowiła on wówczas filię rozciągającej się na 220 km² parafii w Sadowie. Sadowskie księgi pogrzebowe zanotowały, że w latach 1675–1758 pochowano w części prezbiterialnej ok. 10 osób zasłużonych dla tego kościoła. Również pod wieżą znajduje się grób byłego dozorcy huty Liszczyka, który zabił się spadając z wieży kościelnej. W XX w. świątynia była kilkakrotnie odnawiana, m.in. w 1930, 1966 i 1995 r.

Od 1868 r., kiedy to utworzono samodzielną kuraturę przy kaplicy zamkowej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Koszęcinie, Brusiek przyłączono do parafii koszęcińskiej. W 1959 r. utworzono w Drutarni stację duszpasterską pw. Matki Boskiej Fatimskiej, a w 1977 r. erygowano parafię, do której obecnie należy zabytkowy kościółek.

Forma ochrony prawnej

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 379/60 z 13.03.1969 r. oraz 69/78 z 10.02.1978 r.

Położenie obiektu

Bruśkowski drewniany kościółek stoi na skraju wioski przy drodze Tworóg - Kalety - Koszęcin.

Dostępność

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela nie jest ogólnodostępny. W sprawie jego zwiedzania należy się kontaktować z kancelarią parafialną parafii pw. Matki Boskiej Fatimskiej w Kaletach-Drutarni.