Wycieczka - Planer
Liczba elementów:
Długość trasy:
Kościół pw. św. Józefa w Sadowie
Gotycki kościół z XIV w. jest jednym z najstarszych kościołów na Śląsku. W XVII w. dobudowano do niego kaplicę św. Jadwigi. Wnętrze świątyni reprezentuje styl barokowy. Obok znajduje się drewniana dzwonnica z zabytkowymi dzwonami z 1486 r. i 1556 r.
Opis
Kościół pw. św. Józefa w Sadowie jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która położona jest na terenie dekanatu sadowskiego należącego do diecezji gliwickiej.
Pierwotnie konsekrowany kościół (prawdopodobnie dzisiejsze prezbiterium) zmieniał w ciągu wieków swój kształt i wygląd. Mimo wszystko jednak wybudowana w 1331 r. z głazów polnych świątynia jest jedną z najstarszych budowli sakralnym w całej Polsce. W XVII w. do gotyckiego kościoła dobudowana została od strony północnej kaplica św. Jadwigi. Jej fundatorami byli ówcześni właściciele Sadowa – Wierbscy. W krypcie pod tą kaplicą znajdują się szczątki fundatorów kościoła, m. in. Wierbskich, Ziemięckich, Grotkowskich, Goczałkowskich i de Hochbergów. Wyposażenie wnętrza świątyni pochodzi przede wszystkim w II poł. XVII w. i reprezentuje styl barokowy. Centralnym miejscem w kościele jest ołtarz główny dedykowany patronowi parafii – św. Józefowi. Z tego samego wieku pochodzą również dwa ołtarze boczne: Matki Boskiej i św. Barbary, a także ambona i organy.
W XVII w. obok sadowskiego kościoła dobudowano drewnianą dwukondygnacyjną dzwonnicę na kamiennej podmurówce, krytą kulistym hełmem, w której wisiały dwa stare dzwony: gotycki z 1486 r. odlany w Nysie i z 1556 r. odlany we Wrocławiu.
Data lub czas powstania
XIV w.
Kościół pw. św. Józefa został wybudowany w 1331 r. jako świątynia pw. Wszystkich Świętych.Materiał budowlany
Obiekt murowany.Historia
Parafia Sadowska utworzona została jeszcze na prawie polskim w poł. XIII w. z dodatkowym uposażeniem przy lokacji wsi. Figuruje w spisie świętopietrza w 1447 r. Kościołem tej rozległej parafii był stojący do dnia dzisiejszego kościół pw. św. Józefa, zbudowany z głazów polnych w 1331 r. Zamieszczona nad jego bocznym wejściem data (1331) wskazuje jednoznacznie rok jego konsekracji, dokonanej przez biskupa wrocławskiego ks. Nankiera. Wówczas nadano świątyni wezwanie Wszystkich Świętych. W okresie reformacji kościół znajdował się w rękach kaznodziejów protestanckich i został przez nich zdewastowany. Z tego też powodu w 1671 r. przeprowadzono prace związane z jego odbudową, po zakończeniu których świątynia została ponownie poświęcona, już pod wezwaniem św. Józefa. W XVII w., w okresie baroku, z fundacji rodziny Wierbskich, do kościoła dobudowano od strony północnej kaplicę św. Jadwigi.
Sadów przez stulecia był znaczącą samodzielną gminą i miejscowością. Parafia Sadów w XIX w. zajmowała największy od 1331 r. obszar, bo aż 225 km² i skupiała 34 wioski, przysiółki oraz 7 500 dusz, należąc pod tym względem do najliczniejszych w okolicy. Należało do niej pięć filialnych kościołów, najstarszy z nich zbudowany w 1609 r. na zamku w Koszęcinie. Następnym w kolejności był kościół w Boronowie (1611 r.), w Koszęcinie pw. św. Trójcy (1724 r.), w Cieszowej pw. św. Marcina (1751 r.), w Bruśku pw. św. Jana Chrzciciela (przed 1670 r.) oraz w Olsztynie pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (1888 r.). Prężnie rozwijało się w niej życie parafialne, kultura i oświata. Już w 1679 r. działała tutaj szkoła.
Od 1863 r. obszar parafii zaczął się zmniejszać w wyniku wydzielania z niej nowych parafii. Kolejno były to: Borowno (1868), Koszęcin wraz z kościołem zamkowym pw. Matki Boskiej Wniebowziętej, Drutarnia, Strzebiń, Łazy (1869), Olsztyn (1926), Cieszowa (1980) oraz Rusinowice (1985). W 1984 r. roku w wyniku powstania nowej diecezji gliwickiej utworzony został dekanat sadowski.
Forma ochrony prawnej
Kościół pw. św. Józefa jest wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. R/493/56 z 02.11.1956 r. 408/60 z 15.03.1960 r. oraz 94/76/A z 10.03.1978 r. W rejestrze, pod tym samym numerem, widnieje również dzwonnica.
Położenie obiektu
Kościół pw. św. Józefa znajduje się przy ulicy Powstańców.
Dostępność
Kościół pw. św. Józefa jest świątynią ogólnodostępną. Najlepiej jest go zwiedzać w godzinach porannych lub popołudniowych, przed lub po odprawianą tutaj codziennie mszą św. oraz w niedziele i święta.
