Zespół dworski „Ludwikówka” w Pszczynie
Opis
Dwór „Ludwikówka” (niem. tradycyjnie Schloss Ludwigswunsch) to zabytkowa budowla w typie okazałego dworu szlacheckiego, utrzymanego w stylu klasycystycznym. Niegdyś był dworem rezydencyjnym książąt pszczyńskich Anhaltów, obecnie natomiast jest własnością prywatną. Dzięki przeprowadzonym w latach 2008–2010 pracom restauracyjnym, obiekt na powrót lśni swoim blaskiem przypominając o złotych czasach Pszczyny.
„Ludwikówka” stanowi część zespołu parkowo-pałacowego, w skład którego wchodzą również: zamek książąt pszczyńskich, oficyna zamkowa, stajnia, ujeżdżalnia i powozownia. Dwór wraz z budynkiem gospodarczym i oficyną znajduje się w północnej części liczącego sobie dzisiaj ponad 156 ha Zabytkowego Parku Zamkowego, na terenie którego znajduje się również m.in. Pokazowa Zagroda Żubrów czy skansen „Zagroda Wsi Pszczyńskiej”. „Ludwikówka” stoi więc jakoby „naprzeciwko” zamku książęcego, który zamyka park od strony południowej. Niegdyś oba obiekty łączyła piękna, wysadzana drzewami aleja.
Zespół dworski wzniesiony został pod koniec XVIII w. wg planów i pod nadzorem Wilhelma Puscha, nadwornego architekta władającej wówczas Pszczyną rodziny Anhalt-Koethen. Budynek jest murowany z cegły i otynkowany. Posiada jedną kondygnację i podpiwniczenie, a nakrywa go dach naczółkowy z lukarnami. Jego fasada w elewacji południowej jest dziewięcioosiowa. W jej centralnej części znajduje się piętrowy ryzalit, poprzedzony portykiem wspartym na czterech monumentalnych toskańskim kolumnach, zamknięty trójkątnym frontonem, z kartuszem herbowym. To właśnie ten element architektury dworku przesądza o jej pięknie i niezwykłej atrakcyjności. Elewacja północna jest jedenastoosiowa, zdobi ją również podobny ryzalit. Układ wnętrz, pierwotnie dwutraktowy, w późniejszym czasie został przekształcony. W pokojach znajdują się zabytkowe sufity z fasetami.
Swoją nazwę dworek zawdzięcza Ludwikowi Anhaltowi, najmłodszemu synowi Fryderyka Erdmanna Anhalta, dla którego został wzniesiony i w którym mieszkał do czasu objęcia władzy w Księstwie Pszczyńskim, a w czasie jej sprawowania najczęściej przebywał. „Ludwikówka” stanowił więc w XIX w. główny ośrodek życia dworskiego w Pszczynie. Podobną rolę w Księstwie Pszczyńskim odgrywała „Bażantarnia”, wybudowana mniej więcej w tym samym okresie, również przez księcia Fryderyka Erdmanna Anhalta, także wg projektu Wilhelma Puscha.
Tak jak kiedyś, tak i dzisiaj „Ludwikówka” zachwyca swoim klasycystycznym stylem i pięknem otaczającego ją krajobrazu. Stanowiąc jeden z zabytków architektonicznych dawnego Księstwa Pszczyńskiego, stanowi materialny element jego dziedzictwa kulturowego.
Na koniec warto dodać, iż planowane jest odtworzenie drogi w formie ścieżki rowerowej łączącej Zabytkowy Park Zamkowy w Pszczynie (czyli również „Ludwikówkę) w zameczkiem myśliwskim Promnicach. Ten XIX-wieczny obiekt, mieszczący obecnie ekskluzywny hotel, to jedno z najbardziej urokliwych miejsc na całej ziemi pszczyńskiej. Niegdyś prowadziła z niego do Pszczyny droga konna, tzw. Reitweg.
Data lub czas powstania
XVIII w.
Dworek wraz z zbudowaniami powstał na przełomie XVIII/XIX w.Materiał budowlany
Obiekt murowany, otynkowany.Forma ochrony prawnej
Zespół dworski „Ludwikówka” wpisany jest do wojewódzkiego rejestru zabytków pod następującymi numerami:
- dwór „Ludwikówka”, nr rej. 537/65 z 07.02.1965 r.;
- oficyna, XIX, nr rej. 538/65 z 07.02.1965 r.;
- budynek gospodarczy (nr 10/11), XVIII, nr rej. 539/65 z 07.02.1965 r.
Położenie obiektu
Zespół dworski „Ludwikówka” położony jest przy ulicy Chopina w Pszczynie, na terenie Zabytkowego Parku Zamkowego.
Dostępność
Znajdujący się obecnie w rękach prywatnych zespół dworski nie jest miejscem ogólnodostępnym. Można go podziwiać jedynie z zewnątrz.