Wrocławski Teatr Współczesny

Teatr położony w centrum Wrocławia działający od 1947/48 r. Od 2001 r. co dwa lata organizuje Międzynarodowy Festiwal Teatralny DIALOG-WROCŁAW.

Data lub czas powstania

1947 r. (XX w.)

Wszystko zaczęło się w sezonie 1947/48 od powstania sceny dramatycznej w Teatrze Lalki i Aktora stworzonym przez Elżbietę i Zenona Kalinowiczów. W 1948 r. prywatną antrepryzę Kalinowiczów przejęło miasto, zmieniając jednocześnie jej nazwę na Teatr Młodego Widza (upaństwowiono go w 1950 roku).

Historia

W 1953 r. dyrekcję i kierownictwo artystyczne objął na trzynaście lat ceniony aktor Adolf Chronicki. Zabiegając o zmianę teatralnego szyldu skupił się na "dorosłym" repertuarze sceny dramatycznej, na kształtowaniu jej profilu artystycznego. 1 stycznia 1957 r. zmieniono nazwę teatru na Teatr Rozmaitości i przyznano fundusze na generalny remont. Mimo fatalnych warunków pracy udało się przygotować kilka znaczących przedstawień m.in. odważną Warszawiankę Wyspiańskiego (w AK-owskich kostiumach) wyreżyserowaną przez Halinę Dzieduszycką i Adolfa Chronickiego, Tramwaj zwany pożądaniem Williamsa w reżyserii Zygmunta Hübnera. W 1958 r. Jerzy Jarocki przygotował Wracamy późno do domu Karpowicza, rozpoczynając tym spektaklem 30-letnią współpracę z teatrem. To przedstawienie stało się też początkiem długiej obecności Tymoteusza Karpowicza na scenie przy ul. Rzeźniczej, zwanej na przełomie lat 50-tych i 60-tych "domem Karpowicza". Uroczysta premiera Zawiszy Czarnego Słowackiego w reżyserii Andrzeja Witkowskiego i z rewelacyjną scenografią Piotra Potworowskiego była pierwszym przedstawieniem w wyremontowanym teatrze. Dobre warunki pracy zaowocowały ciekawymi spektaklami: udanym debiutem teatralnym Kazimierza Kutza, pełnymi rozmachu realizacjami dramaturgii radzieckiej Szymona Szurmieja, pracami Stanisława Igara i Andrzeja Witkowskiego.

 

Lata 1966-1973 to czas wyraźnego wzrostu poziomu artystycznego teatru pod kierownictwem Andrzeja Witkowskiego. Wybór Edmunda Wiercińskiego na patrona teatru i zmiana jego nazwy na Teatr Współczesny określiły kierunek artystycznych poszukiwań Witkowskiego. Pociągnęło to za sobą zmiany repertuarowe i odmienne kształtowanie zespołu artystycznego. Linię repertuarową wyznaczały realizacje dyrektora - Namiestnik Hochhuta, Zielone rękawice i Przerwa w podróży Karpowicza, Róża i Przedwiośnie Żeromskiego, Samuel Zborowski Słowackiego. W taki teatr znakomicie wpisywały się prace Jerzego Jarockiego - Pluskwa Majakowskiego, wybitna Stara kobieta wysiaduje Różewicza czy Śmierć na gruszy Wandurskiego w reżyserii Józefa Szajny. Wtedy też debiutuje w Teatrze Współczesnym Helmut Kajzar - jako reżyser Bolesławem Śmiałym Wyspiańskiego, jako dramaturg - Paternoster w reżyserii Jerzego Jarockiego.

 

Współpraca z teatrem Helmuta Kajzara i Tadeusza Różewicza, określony i ugruntowany profil artystyczny oraz świetnie przygotowany zespół aktorski, to spadek jaki po Andrzeju Witkowskim otrzymał Kazimierz Braun, dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Współczesnego od 1975 r.

 

Już pierwsza praca reżyserska Brauna - Białe małżeństwo Tadeusza Różewicza okazała się wielkim sukcesem artystycznym i frekwencyjnym (ponad 600 spektakli). Sukcesami były także kolejne, ambitne realizacje dyrektora: Anna Livia Słomczyńskiego, Matka Courage Brechta, Operetka Gombrowicza, Dziady Mickiewicza, Przyrost naturalny i Pułapka Różewicza, Dżuma Camusa. Helmut Kajzar przygotował m.in. znakomite Odejście Głodomora Różewicza oraz swoje sztuki: Trzema krzyżykami, Villa dei misteri, Teatr metacodzienny - Samoobrona. Braun umiejętnie wykorzystał i rozwinął artystyczny "spadek" po Witkowskim budując jeden z najlepszych teatrów w Polsce, który swoje osiągnięcia prezentował z sukcesami również poza krajem. Zdjęte po pierwszej próbie generalnej Nienasycenie w reżyserii Wiesława Saniewskiego było ostatnim przedsięwzięciem artystycznym dyrektora Kazimierza Brauna. Po konflikcie z władzą komunistyczną został natychmiast odwołany ze stanowiska. Wraz z nim odeszło z teatru wielu aktorów.

 

Ci, którzy pozostali wraz z dyrektorem Janem Prochyrą starali się stworzyć nowe oblicze teatru. Dwa mocne akcenty tej dyrekcji to niezapomniany Sztukmistrz z Lublina Singera w reżyserii Jana Szurmieja i Samobójca Erdmana w reżyserii Jerzego Jarockiego.

 

Kolejne lata i dyrekcje - Krzysztofa Rościszewskiego, Julii Wernio, Zbigniewa Lesienia - to m.in. debiuty teatralne Sylwestra Chęcińskiego (Komedia sytuacyjna), obsypana nagrodami, wspaniała Historyja o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka w reżyserii Piotra Cieplaka, Wiśniowy sad Czechowa zrealizowany przez Andro Enukidze, Rewizor Gogola w reżyserii Sergieja Desnitskiego.

 

W kształtowaniu artystycznego wizerunku teatru znaczący udział mieli aktorzy, od przedwojennych jeszcze artystów - Józefiny Bolskiej i Wacława Zdanowicza, Wiktora Biegańskiego, Stanisławy Zbyszewskiej, Zuzanny Łozińskiej, poprzez pierwsze powojenne pokolenia aktorów - Danielę Makulską, Eliasza Kuziemskiego, Henryka Hunko, Wiktora Grotowicza, Józefa Pierackiego, Władysława Dewoyno, Zdzisława Kuźniara i kolejnych: Zdzisława Kozienia, Andrzeja Bielskiego, Erwina Nowiaszaka, Genę Wydrych, Marlenę Milwiw, Edwarda Lubaszenkę, Maję Komorowską, Marię Zbyszewską, Bogusława Kierca, Teresę Sawicką, Halinę Skoczyńską.

 

Teatr od 1995 r. jest znów teatrem miejskim z nazwą Wrocławski Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego.

 

Cztery lata później, 1 stycznia 1999 r., dyrektorem naczelnym i artystycznym teatru została Krystyna Meissner. Od początku jej dyrekcji Teatr Współczesny nie tylko mocno wpisał się w życie kulturalne Wrocławia, ale uważany jest powszechnie za jedną z najciekawszych, najbardziej interesująco prowadzonych polskich scen teatralnych. Uznanie publiczności i krytyki zdobył sobie czytelnym repertuarem, poważnym traktowaniem widza, a przede wszystkim świetnym doborem realizatorów różnych generacji. Od 2001, co dwa lata, Teatr organizuje Międzynarodowy Festiwal Teatralny DIALOG-WROCŁAW, którego kolejna, szósta edycja odbędzie się w październiku 2011 roku.

Położenie obiektu

W centrum.

Dostępność

Całoroczny z przerwą wakacyjną.

Inne

Nagrody i wyróżnienia w latach 2000-2010

 

ROK 2010

 

Nagroda "Fanaberia Publiczności" na festiwalu VIII Wałbrzyskie Fanaberie Teatralne 2010 dla spektaklu "Klaus der Grosse" w reż. Maćko Prusaka - 26 listopada 2010

 

Wyróżnienie na 50. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych - Festiwalu Sztuki Aktorskiej dla Szymona Czackiego za rolę tytułową w spektaklu Kaspar - 15 maja 2010

 

Wyróżnienie na XLV festiwalu KONTRAPUNKT w Szczecinie dla Szymona Czackiego za rolę tytułową w spektaklu Kaspar - "za to, że nauczył widzów wagi i wartości słowa” - 25 kwietnia 2010

 

Dzień Teatru - Nagroda Marszałka Województwa Dolnośląskiego za najlepsze przedstawienie 2009 roku dla Kaspara w reżyserii Barbary Wysockiej - 27 marca 2010

 

Dzień Teatru - Nagroda Marszałka Województwa Dolnośląskiego za najlepszą rolę kobiecą w 2009 roku dla Marii Czykwin za rolę Błazna w spektaklu Król Lear w reżyserii Cezarijusa Graužinisa - 27 marca 2010

 

 

 

ROK 2009

 

 

Barbara Wysocka otrzymała Wrocławską Nagrodę Teatralną 2009 za udaną próbę poszukiwania alternatywnego języka teatralnego w spektaklu Kaspar wyreżyserowanym przez nią w sezonie 2008/2009 we Wrocławskim Teatrze Współczesnym (16 grudnia 2009).

 

Krystyna Meissner została odznaczona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego srebrnym medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” – 10 października 2009

 

Gabriel Gietzky został wyróżniony jednym mieszkiem (każdy Juror festiwalu ma prawo do przyznania swojego "mieszka" wybranemu twórcy) podczas XI Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach za spektakl Kupiec wenecki Williama Shakespeare'a (14 marca 2009)

 

Krystyna Meissner otrzymała nagrodę za reżyserię spektaklu ... np. Majakowski na IV Ogólnopolskim Konkursie na Teatralną Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Europejskiej (09 marca 2009)

 

 

ROK 2008

 

Michał Zadara otrzymał "Paszport Polityki" za 2007 rok w dziedzinie teatru za imponującą aktywność twórczą, za przedstawienia przywracające wiarę w to, że teatr jest przestrzenią artystycznej wolności;

 

Jury konkursu na najlepsza polską inscenizację dzieł dramatycznych Wiliama Szekspira w sezonie artystycznym 2007/2008, przyznało Gabrielowi Gietzky'emu honorowe wyróżnienie za reżyserię Kupca weneckiego.

 

 

 

ROK 2007

 

Na XXXII Opolskich Konfrontacjach Teatralnych "Klasyka Polska 2007" nagrodę aktorską otrzymał Tomasz Orpiński za rolę Grabca w Balladynie w reżyserii Krystyny Meissner;

 

Zespół aktorski Balladyny wyróżniony został nagrodą specjalną;

 

Spektakl Transfer! w reżyserii Jana Klaty, w plebiscycie publiczności XIII Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi, zdobył tytuł Najlepszego Spektaklu;

 

27 marca 2007 r., z okazji 46. Międzynarodowego Dnia Teatru wręczono Nagrody Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Spektakl Transfer! w reżyserii Jana Klata zdobył tytuł "Najlepszego Spektaklu Roku 2006";

 

5 listopada 2007 Jan Klata odebrał Wrocławską Nagrodę Teatralną dla spektaklu Transfer! - największego wydarzenia teatralnego sezonu 2006/07 we Wrocławiu;

 

Transfer! zdobył Grand Prix VI Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy;

 

Kartoteka w reżyserii Michała Zadary została uznana za najciekawsze wydarzenie artystyczne 9. Przeglądu Współczesnego Dramatu w Lubuskim Teatrze w Zielonej Górze. Jury, przyznając Kartotece Fotel Leona, doceniło nowatorskie odczytanie klasyki oraz interesującą propozycję emocjonalnego zaangażowania widza w przedstawienie, poprzez twórcze włączenie go w przestrzeń teatru.

 

ROK 2006

 

27 marca 2006, z okazji 45. Międzynarodowego Dnia Teatru wręczono Nagrody Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Spektakl Nakręcana pomarańcza w reżyserii Jana Klaty zdobył tytuł "Najlepszego Spektaklu Roku 2005";

 

Wojciech Puś został w Dniu Teatru nagrodzony w kategorii "Debiut Roku" za reżyserię świateł w spektaklu Nie do pary.

 

Nakręcana pomarańcza Anthony'ego Burgessa w reżyserii Jana Klaty została rekomendowana przez jury I Ogólnopolskiego Konkursu na Teatralną Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Europejskiej do prezentacji podczas XXXI Opolskich Konfrontacji Teatralnych "Klasyka Polska 2006";

 

Jan Klata otrzymał PASZPORT "Polityki" w dziedzinie teatru za 2005 rok, za nowatorskie i odważne odczytywanie klasyki, za pasję i upór, z jakim diagnozuje stan polskiej rzeczywistości i bada siłę narodowych mitów (wręczenie - 10 stycznia 2006);

 

ROK 2005

 

Wrocławska Nagroda Teatralna dla Nakręcanej pomarańczy, przyznawana co roku przez Samorząd Urzędu Miejskiego reprezentowany przez Wydział Kultury UM we Wrocławiu (25 października 2005);

 

ROK 2004

 

Jan Klata na 3. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy otrzymał nagrodę w dziedzinie reżyserii "za próbę wypracowania osobnego języka teatralnego w spektaklu Lochy Watykanu";

 

Marcin Czarnik na 3. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy otrzymał za rolę Lafcadia w Lochach Watykanu Nagrodę dla Młodego Aktora;

 

Danuta Stenka otrzymała Paszport "Polityki" w dziedzinie teatru za rolę Wdowy Bradshaw w Zwycięstwie Barkera. Za tę rolę otrzymała również Nagrodę Publiczności dla najlepszej aktorki 10. Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi;

 

ROK 2003

 

Zwycięstwo Barkera w reżyserii Heleny Kaut-Howson zdobyło Grand Prix na 2. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy:

Helena Kaut-Howson otrzymała główną nagrodę za reżyserię;

Danuta Stenka - główną nagrodę aktorską za rolę Wdowy Bradshaw;

Maciej Tomaszewski - główną nagrodę aktorską za rolę Karola II;

 

Bogusław Kierc za rolę Głodomora w Odejściu Głodomora T.Różewicza otrzymał nagrodę Kapituły Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru za najlepszą rolę męską w sezonie 2002/2003. Nagrodę przyznano z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru;

 

Elżbieta Golińska za rolę Dziennikarki w Odejściu Głodomora T.Różewicza otrzymała nagrodę Kapituły Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru za najlepszy epizod sezonu 2002/2003. Nagrodę przyznano z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru;

 

Andrzej Witkowski został nagrodzony na 28. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych "Klasyka Polska" za scenografię do Królewny Orlicy Micińskiego w reżyserii Krystyny Meissner;

 

Krzysztof Warlikowski otrzymał za reżyserię Oczyszczonych Sarah Kane Laur Konrada, główną nagrodę na 6. Festiwalu Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach oraz Nagrodę Francuskiego Związku Krytyków Teatralnych dla najwybitniejszego przedstawienia obcojęzycznego w sezonie 2002/2003 we Francji;

 

Zdzisław Kuźniar otrzymał Nagrodę Prezydenta Wrocławia za wybitne osiągnięcia artystyczne;

 

Elżbieta Golińska otrzymała na 32. Ogólnopolskim Festiwalu Teatralnym Jednego Aktora i 37. Wrocławskich Spotkaniach Teatru Jednego Aktora nagrodę Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu dla najlepszego aktora za Chwilę Wisławy Szymborskiej. Nagroda przyznana została przez Towarzystwo Przyjaciół Teatru oraz publiczność teatralną na podstawie nadesłanych kuponów. Formularze były zamieszczone przez redakcję działu kultury w "Słowie Polskim");

 

ROK 2002

 

Krystyna Meissner, dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Dialog - Wrocław otrzymała Statuetkę Aleksandra Fredry - nagrodę honorową Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru za najciekawsze artystyczne wydarzenie roku 2001, jakim była 1. edycja festiwalu;

 

Nagroda "Dolnośląski Brylant Roku 2001" dla Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Dialog - Wrocław;

 

Tomasz Tyndyk otrzymał z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru nagrodę w kategorii "Wybijający się Aktor Młodego Pokolenia 2002" od Towarzystwa Przyjaciół Teatru;

 

Eryk Lubos otrzymał Brązową Iglicę przyznaną przez Towarzystwo Przyjaciół Teatru;

 

Bolesław Abart otrzymał Nagrodę Prezydenta Wrocławia;

 

Elżbieta Golińska otrzymała nagrodę za rolę Marty w Romeo i Julii na Festiwalu Sztuki Aktorskiej w Kaliszu;

 

ROK 2001

 

Historia Jakuba w reżyserii Piotra Cieplaka otrzymała nagrodę honorową dziennikarzy akredytowanych na 26. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych "Klasyka Polska 2001";

 

Renata Kościelniak otrzymała z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru Srebrną Iglicę przyznaną przez Towarzystwo Przyjaciół Teatru;

 

ROK 2000

 

Przedstawienie Kaleka z Inishmaan było prezentowane w marcu 2000 roku na III Festiwalu Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje". Nagroda za reżyserię dla Iwony Kempy;

 

Nagrodę honorową - statuetkę Aleksandra Fredry za najciekawsze wydarzenie teatralne otrzymał spektakl Rzeźnia Sławomira Mrożka w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego od Towarzystwa Przyjaciół Teatru;

 

Z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru zostali uhonorowani:

Krystyna Meissner - Dyrektor Wrocławskiego Teatru Współczesnego - otrzymała nagrodę Wojewody za dokonania artystyczne;

Eryk Lubos - nagroda dla Młodego Aktora za dokonania artystyczne oraz Brązowa Iglica przyznana przez Towarzystwo Przyjaciół Teatru;

Radek Kaim - Brązowa Iglica za dokonania artystyczne przyznana przez Towarzystwo Przyjaciół Teatru;