Ślęża
Opis
Ślęża to jedna z najbardziej rozpoznawalnych gór w Polsce. Swoją popularność zawdzięcza położeniu na nizinach, przez co wyróżnia się swoją monolitycznością w krajobrazie Przedgórza Sudeckiego. Mimo, że jej wysokość nie jest powalająca (717,5 m n.p.m.) to posiada sporą wysokość względną prawie 500 metrów. Góra widoczna jest z wyższych punktów widokowych Wrocławia.
Masyw Ślęży zbudowany jest głównie z granitów i gabra, które powstały w zespole ofiolitu, czyli poduszki magmowej znajdującej się na dnie dawnego oceanu. Z powodu ruchów tektonicznych warstwy gabra zostały wypiętrzone. Prze kolejne setki lat sąsiednie osady uległy erozji. Stąd często można spotkać błędną teorię o wulkanicznej genezie powstania Ślęży.
Masyw Ślęży jest także bogaty w wiele rud i minerałów. Wydobywano tu nefryt, serpentynit, chrom, magnezyt, tytan, wanad.
Od epoki brązu Ślęża była zasiedlona. Istniał tu bardzo silny kult solarny, po którym pozostał jeden z największych w kraju kompleksów rzeźb kultowych kultury łużyckiej. Na szczycie znajduje się rzeźba niedźwiedzia, przy czerwonym szlaku od strony Sobótki można zauważyć Pannę z rybą i niedźwiadka. Przy parkingu w Sobótce stoi np. Mnich. Na zboczach Ślęży zachowały się także kręgi kamienne i wały. W X i XI w. doszło do chrystianizacji tych terenów, co zamknęło historię kultu solarnego. Na szczycie postawiono zamek piastowski z kaplicą, który przetrwał do XV w. W XIX w. powstało schronisko, a na ruinach zamku kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, który dziś pełni rolę muzealną. Odprawiane są tu msze okazjonalne. W XX w. powstała charakterystyczna dla szczytu wieża nadajnikowa.