Żytna

Sołectwo w gminie Lyski, niewielka wieś położona przy drodze Rybnik-Lyski-Racibórz

Opis

ŻYTNA

Sołectwo w gminie Lyski, niewielka wieś położona przy drodze Rybnik-Lyski-Racibórz, sąsiadująca z Markowicami, Raszczycami,
Adamowicami, Nową Wsią, Dzimierzem. Lasem oddzielona jest od Pstrążnej i Kobyli. Do Żytnej należą przysiółki Grabie i Budzin. Nazwa wsi ma charakter kulturowy, pochodzi od miejsca uprawy żyta. Nazwa przysiółka Budzin pochodzi od staropolskiego imienia Budza lub Bidzina, zaś nazwa Grabie pochodzi najprawdopodobniej od rosnącego tam grabowego lasu. Pierwsze wzmianki o Żytnej pochodzą z XV wieku. Przysiółek Budzin pojawia się w źródłach od XVIII wieku.
Miejscowość należy do parafii pw. św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Raszczycach. W Żytnej natomiast w latach 1986-
1988 wybudowano niewielki kościół filialny (parafii w Raszczycach) pw. św. Jana Nepomucena. Konsekrowany został 10 marca 1939 roku. We wsi Żytna zachowało się kilka bardzo starych domów. Niektóre pochodzą z przełomu XIX i XX wieku. We wsi znajduje się też kilka krzyży „Boża Męka” z 1918 roku, przy ul. Budzińskiej, kolejny z ok. 1900 roku stojący przy skrzyżowaniu ulic Rybnickiej z Sobieskiego. Krzyż ten został odnowiony w 1959 roku.
Niewielki murowany krzyż można spotkać niedaleko lasu, przy końcu ul. Wolności, zaś w kolonii Budzin znajdziemy 2 krzyże. Jeden z nich, drewniany prosty stoi w otoczeniu dwóch lip, drugi kamienny, pobielony pochodzi z ok. 1890 r.

Ciekawostki

Przy leśnej drodze wiodącej od leśniczówki Żytna-Obchód w kierunku zachodnim rośnie najgrubsze drzewo - Dąb Eliasz o obwodzie 452 cm i wysokości 28 m.