Wycieczka - Planer
Liczba elementów:
Długość trasy:
Beskid Śląski – obszar atrakcyjny kulturowo
Wybitne walory środowiska przyrodniczego, nadal żywe tradycje kulturalne, wielość muzeów, izb regionalnych i małych klimatycznych galerii – obszaru atrakcyjnego kulturowo Beskidu Śląskiego nie da się wprost opisać w kilku słowach.
Powierzchnia: 38 771 ha
Opis
Określenie OAK
Obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego obejmuje południowy kraniec województwa śląskiego, obszar tzw. Beskidzkiej Piątki (Wisła, Szczyrk, Ustroń, Brenna i Istebna) oraz część Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego.
Położenie OAK
Obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego jest położony w południowej części województwa śląskiego, przy granicy Polski ze Słowacją i Czechami. Z administracyjnego punktu widzenia obejmuje dużą część powiatu cieszyńskiego (gminy Wisła, Ustroń, Brenna i Istebna) oraz powiatu bielskiego (gmina Szczyrk).
Atrakcyjność turystyczna
Obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego to miejsce niezwykłe na mapie atrakcji województwa śląskiego. Beskidzka Piątka to region, który zachwycać może każdego dnia roku. Serce Beskidów, ze wspaniałymi krajobrazami, malowniczymi szlakami, bogatym życiem kulturalnym i wspaniałym dziedzictwem kulinarnym. Ojczyzna jednego z najlepszych w historii skoczków narciarskich – Adama Małysza, miejsce ukochane przez polskich prezydentów, rodzinne strony braci Golców i słynnych koniakowskich koronczarek. To tutaj swoje źródła ma królowa polskich rzek – Wisła, to tutaj rokrocznie przyjeżdżają tysiące turystów zakochanych w polskich górach. Beskidzka Piątka to pięć gmin, z których każda zapewnia inny rodzaj pozytywnej energii: Brenna – siła spokoju, Istebna – siła tradycji, Szczyrk – siła energii, Ustroń – siła zdrowia oraz Wisła – siła źródeł. Tu po prostu trzeba być!
Wirtualne spacery w 3D
Wirtualny spacer w 3D
Równica
Równica – szczyt górski o wysokości 884,6 m n.p.m. Na podszczytowej polanie, na wysokości 785 m n.p.m. znajduje się schronisko górskie założone w roku 1927.
Wirtualny spacer w 3D
Jaworzynka - Trzycatek
Obszar gdzie stykają się granice trzech państw jest w Polsce sześć. W najdalej na południe położonym przysiółku Jaworzynki - w Trzycatku, zbiegają się granice Polski, Czech i Słowacji.
Wirtualny spacer w 3D
Skrzyczne
Skrzyczne (1257 m n.p.m.) – najwyższy szczyt w grupie górskiej Beskidu Śląskiego w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich w Polsce. Jako najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego Skrzyczne należy do Korony Gór Polski.
Wirtualny spacer w 3D
Kompleks Narciarski „Biały Krzyż”
Kompleks narciarski „Biały Krzyż” znajduje się w Szczyrku na malowniczo położonej Przełęczy Salmopolskiej (934 m n.p.m.).
Wirtualny spacer w 3D
Kolej linowa „Czantoria”
Wielka Czantoria 995 m n.p.m. Jest jednocześnie szczytem granicznym między Polską a Czechami oraz najwyższym szczytem czeskiej części Beskidu Śląskiego. Przez szczyt przebiega także główny wododział Polski, stanowiący granicę między zlewiskami Wisły i Odry.
Wirtualny spacer w 3D
Wisła
Historia miasta sięga XVI wieku, kiedy Wisła była osadą pasterską. Zamieszkali tu też drwale pracujący dla książąt cieszyńskich, a także Wołosi, którzy przynieśli ze sobą własną kulturę pasterską.
Wirtualny spacer w 3D
Szlak Architektury
Parafia pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w Istebnej, w przysiółku Kubalonka. Należy do dekanatu Istebna diecezji bielsko-żywieckiej.
Historia
Obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego stanowi część historycznego Śląska Cieszyńskiego. Ziemia cieszyńska wraz z Beskidem Śląskim dzieliła trudne chwile całej ziemi śląskiej, wynikające z jej położenia i zagrożenia od zachodu i południa.
Etnicznie teren ten był od najdawniejszych czasów złączony z Polską, organizacyjnie znajdował się w obrębie wpływów państwa Wiślan, a następnie stanowił część terytorium państwa polskiego. W okresie rozbicia dzielnicowego Polski ziemią cieszyńską władali śląscy Piastowie. Państwo Łokietka i Kazimierza Wielkiego nie obejmowało Śląska.
Książęta cieszyńscy byli zmuszeni składać hołd królowi czeskiemu. Czasy panowania ostatnich książąt Fryderyka Wilhelma i Elżbiety Lukrecji przypadły na lata wojny trzydziestoletniej. Śląsk Cieszyński był w tym czasie pustoszony przez odziały wojskowe: duńskie, szwedzkie i habsburskie. Obszar ten dotknęły wówczas klęski głodu i zarazy. Ludność zmniejszyła się prawie o połowę. W 1653 r., po śmierci ostatniej księżnej cieszyńskiej z rodu Piastów – Elżbiety Lukrecji, księstwo dostało się pod panowanie Habsburgów. W 1854 r. na mocy rozporządzenia cesarza rzymsko-niemieckiego i króla Czech Ferdynanda III, książęce dobra cieszyńskie zostały wcielone do tzw. Komory z siedzibą we Wrocławiu, nosząc odtąd nazwę dóbr kameralnych, inaczej zwanych też Komorą Cieszyńską.
Z powodu bardzo niekorzystnych warunków politycznych i ekonomicznych liczba ludności na obszarze Śląska Cieszyńskiego rosła bardzo powoli. Podstawą utrzymania większości ludności było rolnictwo, które rozwijało się w niezbyt dobrych warunkach geologiczno-klimatycznych. Wojna trzydziestoletnia dała się dotkliwie we znaki całemu krajowi. Tędy prowadziło najwygodniejsze połączenie między nieprzyjaciółmi Habsburgów w Niemczech i na Węgrzech i dlatego właśnie Śląsk Cieszyński był nieustannie niepokojony z różnych stron. Przemarsze wojsk austriackich i obcych, żywiących się kontrybucjami, nakładanymi pod pozorem kary za sprzyjanie przeciwnikom, złączone z tym prześladowania religijne – to wszystko powodowała, iż ludność ze wsi północnego Śląska, która kryła się w góry i lasy i osiedlała się w nich na stałe.
XVIII w. także zaznaczył się w dziejach Śląska, w tym i Cieszyńskiego ważnymi wydarzeniami historycznymi. Do 1740 r. ziemia ta należała wraz z krajami korony czeskiej do państwa Habsburgów. W tym roku jednak wkroczyły na Śląsk wojska pruskie Fryderyka II, który wykorzystał trudną sytuację Marii Teresy i wyrwał jej część ziemi śląskiej, przy czym Austrii przypadł na mocy pokoju wrocławskiego z 1742 r. tylko Śląsk Opawski i Cieszyński. Cesarzowa nie chciała pogodzić się z tym faktem i w 1744 r. rozpoczęła II wojnę śląską. W 1756 r. doszło do nowej wojny tym razem 7-letniej, wskutek której Śląsk Cieszyński również bardzo ucierpiał. Austrii odwet się nie udał. Zostały przy niej tylko ziemie śląskie z 1742 r. W 1782 r. ziemia cieszyńska została połączona z Morawami w jedną całość administracyjną, tzw. gubernium, ze stolicą w Brnie, co przyczyniło się m. in. do wzrostu wpływów czeskich na tym terenie. Gubernium Morawsko-Śląskie zostało podzielone w 1849 r. na dwie samodzielne jednostki administracyjne – morawską i śląską. Ta ostatnia obejmowała Śląsk Cieszyński i Opawski, a jej siedziba znajdowała się w Opawie, gdzie został ukonstytuowany sejm i rząd krajowy. Na ziemi cieszyńskiej utworzono nowy sejm i rząd krajowy, a następnie trzy powiaty polityczne: bielski, cieszyński i frysztacki.
Wrzesień 1848 r. przyniósł cesarską decyzję o zniesieniu pańszczyzny i sprzedaży dotychczasowym użytkownikom chłopskim uprawianej przez nich ziemi po przystępnych cenach. Pańszczyzny w lecie 1848 r. najczęściej już nie odrabiano, a po wrześniowej decyzji cesarza zniknęła ona całkowicie. Natomiast ziemie na własność chłopi uzyskali w latach 1849–1850 w wyniku decyzji sądowych. Cieszyńskie chłopstwo zostało wyzwolone spod ekonomicznej, politycznej i sądowniczej władzy dotychczasowych panów. Od tych zależności zwolnione zostało również mieszczaństwo. Było to wydarzenie o przełomowym znaczeniu dla sposobu życia społeczności Śląska Cieszyńskiego.
Pod panowaniem austriackim Śląsk Cieszyński pozostał do końca I wojny światowej. Na przełomie wieków znajdował się już w orbicie ogólnopolskiego życia narodowego. Nastąpiło zwłaszcza zbliżenie obszarów przynależących do tych samych państw: Górnego Śląska z Wielkopolską, a Śląska Cieszyńskiego z Galicją. Przejawem zacieśniającej się więzi były: wspólna walka wyborcza, silne powiązania prasy, napływ inteligencji i drobnomieszczaństwa na Śląsk, przede wszystkim jednak rozwój życia politycznego pod wpływem ruchu narodowodemokratycznego i socjalistycznego, a na Śląsku Cieszyńskim także ludowego.
W XIX w. nastąpiło zróżnicowanie charakteru walki narodowej na pruskim i austriackim Śląsku. Na Śląsku Cieszyńskim od II poł. XIX w. nad antagonizmem polsko-niemieckim stopniowo zaczął dominować konflikt polsko-czeski, który do końca XIX w. stał się pierwszoplanowy. Rywalizacja polsko-czeska o wpływy na Śląsku Cieszyńskim, z chwilą rozpadu monarchii habsburskiej i powstania Czechosłowacji oraz odrodzenia się Polski po I wojnie światowej, przerodziła się w ostry konflikt. Czesi uzasadnili swoje aspiracje do posiadania Śląska Cieszyńskiego racjami historycznymi, zaś strona polska odwoływała się głównie do argumentu etnicznego. Walkę tę zakończyły powstania śląskie i zorganizowany po nich plebiscyt, w wyniku którego ziemie obecnego obszaru Beskidu Śląskiego znalazły się w polskich granicach.
Najważniejsze atrakcje
Obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego ma tak wiele atrakcji, że trudno je tutaj wszystkie opisać. Powszechnie znany jest ze swoich górskich atrybutów, stanowi bowiem jedno z najchętniej odwiedzanych centrów zimowego wypoczynku aktywnego. Beskidy jednak chętnie odwiedzane są również na wiosnę i w lecie, sezon turystyki aktywnej trwa tutaj właściwie cały rok.
Ale góry to tylko niewielka część oferty Beskidzkiej Piątki, którą w dużej mierze tworzy jej dziedzictwo kulturalne. Tutaj bowiem znajdują się znane w całej Polsce, a również poza jej granicami, zabytki, muzea czy też izby regionalne.
Wędrówkę po obszarze zaczniemy od kościołów, których jest tutaj całe mnóstwo. Są wśród nich przedstawiciele architektury drewnianej (kościoły: pw. św. Anny w Ustroniu-Nierodzimiu, pw. Matki Bożej Fatimskiej na Stecówce, pw. św. Józefa na Mlaskawce czy pw. Znalezienia Krzyża Św. w Wiśle), kościoły ewangelickie (pw. śś. Piotra i Pawła w Wiśle oraz pw. Apostoła Jakuba Starszego w Ustroniu), a także sanktuaria (w tym położone na stoku Magury Sanktuarium na Górce).
Następne w kolejności niech będą muzea i izby regionalne, choć nie sposób je tutaj wszystkie nawet wymienić. Na trasie zwiedzania każdego odwiedzającego obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego powinny się znaleźć na pewno: zlokalizowane w zabytkowym budynku dawnej huty „Klemens” Muzeum Ustrońskie, Muzeum Etnograficzne „Stara Zagroda” w Ustroniu, mieszczące się w budynku XVIII-wiecznej karczmy Muzeum Beskidzkie im. Andrzeja Podżorskiego w Wiśle, a także liczne izby regionalne i galerie (związana z prof. Jerzym Dudą-Graczem Beskidzka Galeria Sztuki w Szczyrku, prezentująca sztukę lokalną galeria „W Drewutni” w Jaworzynce, stanowiąca część Enklawy Starego Budownictwa i prowadzona przez Stowarzyszenie „Grupa Twórców Wiślanie” galeria „U Niedźwiedzia” w Wiśle, Izba Pracy Twórczej – Chata Jana Kocyana w Wiśle, Muzeum Malarstwa Jana Wałacha w Istebnej, Galeria Rodziny Konarzewskich w Istebnej, Chata Kawuloka w Istebnej, Muzeum Koronki – Izba Regionalna im. Marii Gwarek w Koniakowie). Na szczególną uwagę zasługują również Muzeum Spadochroniarstwa w Wiśle i Muzeum Narciarstwa w Wiśle, Izba Pamięci Jerzego Kukuczki w Istebnej oraz galeria „Sportowe Trofea Adama Małysza” w Wiśle. Ta ostatnia związana jest też bezpośrednio z wielką atrakcją Wisły, jaką jest skocznia im. A. Małysza w Wiśle-Malince.
Spośród wielu zabytków, które znajdują się na opisywanym obszarze, na trasie zwiedzania nie może ponadto zabraknąć Zamku Prezydenta RP w Wiśle.
Obszar atrakcyjny kulturowo Beskidu Śląskiego to również, jak zresztą widać powyżej, obszar niezwykłej aktywności kulturalnej. Tu nie sposób nie wspomnieć o najważniejszej imprezie Polski południowej, jaką niewątpliwie jest jeden z największych na świecie festiwali folklorystycznych „Tydzień Kultury Beskidzkiej”.
Charakterystyka zagospodarowania turystycznego
Obszar atrakcyjny kulturowo jest doskonale dostępny pod względem komunikacyjnym, chociaż najłatwiej jest się do niego dostać transportem drogowym. Przebiega przez niego również linia kolejowa. Zagospodarowanie w bazę noclegową i gastronomiczną jest tak bogate, iż problemem okazać się może wybór najlepszego miejsca. Obok pensjonatów, kwater prywatnych i luksusowych hoteli, zatrzymać się tutaj również można m.in. w dworku w stylu tyrolskim, czyli zabytkowym dworku myśliwskim „Konczakówka” w Brennej czy też w Zamku Prezydenta RP w Wiśle.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
