Drukuj

Kościół parafialny pw. śś. Filipa i Jakuba

Kościół trójnawowy z 1740 r. Drewniany konstrukcji zrębowej. Na beczkowym sklepieniu polichromia autorstwa K. Więckowskiego. Ołtarze, ambona i chrzcielnica – rokokowe, wnętrze w stylu barokowym.

Opis

Modrzewiowa świątynia pw. św. Filipa i Jakuba z 1740 r. o konstrukcji zrębowej należy do charakterystycznych kościołów typu wieluńskiego. Jest kościołem trójnawowym, orientowanym, zbudowanym na rzucie prostokąta na podmurowaniu z kamienia „przemojskiego”. Wieżyczka sygnaturki kryta jest barokowym, dwuczłonowym hełmem zwieńczonym kulą i krzyżem.

Kościół posiada pozorne sklepienie beczkowe wsparte na kolumnach. Od zachodniej strony znajduje się kruchta szerokości prezbiterium, która pierwotnie była zakrystią. Nowa murowana zakrystia obecnie znajduje się od strony południowej. Prezbiterium w formie prostokąta zamkniętego trójbocznie znajduje się od strony wschodniej, podwyższone jest o dwa stopnie i węższe od nawy głównej. Prostokątna nawa jest nieco szersza od prezbiterium i oddzielona jest od niego łukiem tęczowym z belką tęczową.

Pod względem wyposażenia wnętrza kościół należy do najciekawszych w Polsce pośród drewnianych budowli barokowych z elementami rokokowymi. Na ścianach, sklepieniu nawy i prezbiterium znajduje się polichromia rokokowa z przedstawieniami Siedmiu Sakramentów oraz scenami z życia apostołów i świętych wykonana w 1776 r. przez K. Więckowskiego.

Data lub czas powstania

1740 r. (XVIII w.)

Materiał budowlany

Elewacje kościoła wykończone są pionowymi deskami modrzewiowymi łączonymi na styk w kolorze ciemnego brązu. Podmurówka z kamienia „przemojskiego” pozyskiwanego w pobliskim kamieniołomie w Przedmościu.

Historia

Parafia Skomlin wymieniona była po raz pierwszy w 1459 r., a obecny kościół został zbudowany na miejscu spalonego wcześniej kościoła w 1746 r.

Pierwotnie świątynia pokryta była gontem, po wojnie zmieniono na  blachę, a od niedawna (wiosna 2005) dach kościoła ponownie pokryto gontem. Podczas modernizacji podhalańscy górale wybudowali nową wieżę kościelną, która została precyzyjnie obita miedzianą blachą.

Przy ołtarzu, z prawej strony znajdują się stalle, w których prawdopodobnie zasiadali fundatorzy kościoła. Stalle z lewej strony wyposażone są w kratki, które służyły jako konfesjonały.

Pośrodku ołtarza umieszczono obraz przedstawiający patronów kościoła: śś. Filipa i Jakuba. Niżej znajdują się drewniane rzeźby św. Mateusza, św. Grzegorza, św. Augustyna i św. Marka. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się obraz przedstawiający Niepokalane Poczęcie, natomiast w prawym ołtarzu bocznym obraz Anioła Stróża. Wszystkie ołtarze pochodzą z drugiej połowy XVII w.

W 1835 r. zbudowano wolnostojącą trzydziestometrową murowaną dzwonnicę z zegarem i dwoma dzwonami noszącymi imiona patronów świątyni – Jakub i Filip. Powstała ona dzięki ówczesnemu proboszczowi Ludwikowi Rogaczewskiemu oraz  właścicielom Skomlina: Stanisławie i Kazimierzowi Bartochowskim.

Rodzaj zbiorów, ekspozycji

Na uwagę zasługują:

  • ołtarz główny z bramkami oraz dwa ołtarze boczne barokowe z VIII w., w jednym z nich znajduje się obraz św. Antoniego z VIII w.,
  • drewniana barokowa chrzcielnica z miedzianą misą z II poł. VIII w.,
  • ambona rokokowa w kształcie kielicha z lewej strony ołtarza z II poł. VIII w.

Na ścianach kościoła, w nawach bocznych znajdują się malowidła siedmiu sakramentów. Szczególnie dobrze zachowane jest malowidło „Sakrament małżeństwa”, na którym widoczne są kobiety i mężczyźni przy szabli ubrani w stroje polskie z epoki – kontusze. Na pozornym beczkowym sklepieniu mistrz Więckowski umieścił malowidła ze scenami z życia św. Filipa i św. Jakuba.

Na chórze znajdują się zabytkowe organy, które zostały odnowione w ostatnich latach.

Ciekawostki

Kościół pw. śś. Filipa i Jakuba oraz spichlerz należą do głównych zabytków w Skomlinie.

Wokół kościoła zachowało się kilka starych drzew, które są pomnikami przyrody.

Na szczególną uwagę zasługuje również zamek w drzwiach przy bocznej kruchcie otwierany dwudziestocentymetrowym kluczem.

Odległość do najbliższych charakterystycznych kościołów typu wieluńskiego z kościoła pw. śś Filipa i Jakuba w Skomlinie, wynosi:

  • do kościoła pw. św. Marii Magdaleny z XVII w. w Łyskornii – ok.12,5 km,
  • do kościoła pw. Najświętszej Marii Panny z XVI w. w Gaszynie – ok. 13 km,
  • do kościoła św. Barbary z XVI w. w Wieluniu – ok. 14,5 km,
  • do kościoła pw. św. Andrzeja z XVI w. w Kadłubie – ok. 15 km,
  • do kościoła pw. św. Piotra z XVIII w. w Białej – ok. 16,5 km,
  • do kościoła pw. św. Jana Chrzciciela z XVII w. w Łagiewnikach – ok. 16,5 km
  • do kościoła pw. Wszystkich Świętych  z XVI w. w Popowicach – ok. 17 km.
  • do kościoła filialnego pw. Świętej Trójcy z XVI w. w Grębieniu – ok. 17,5 km.

Forma ochrony prawnej

Wpisy w wojewódzkim rejestrze zabytków:
  • Kościół parafialny pw. śś. Filipa i Jakuba, nr rej.: 957 z 1967-12-30

Położenie obiektu

Kościół w Skomlinie znajduje się w południowo-zachodniej części powiatu wieluńskiego oraz województwa łódzkiego.

Świątynia położona jest w centrum Skomlina pośrodku zabytkowego układu ruralistycznego – owalnicy zamykając go od  wschodu.

Dojazd drogą powiatową relacji Mokrsko – Toplin.

Dostępność

Obiekt dostępny przez cały rok w godzinach mszy świętych oraz  w innych godzinach po uzgodnieniu z proboszczem.

Właściciel, zarządzający

Proboszcz parafii.

Inne

 

 

Galeria